Hẳn bạn vui mừng khi chậu Cattleya của mình nở nhiều bông trên một cành hoa. Và bạn tin rắng khi đi dự thi hay trưng bày sẽ làm nhiều người trầm trồ khen ngợi! nhưng bạn lại ngạc nhiên khi thấy chậu hoa nhiều bông ấy “bị” ban giám khảo chấm điểm thấp hơn chậu lan chỉ có 1 – 2 hoa!
Điều này thường xảy ra vì cây lan nhiều hoa chỉ nói lên kỹ thuật chăm sóc tốt, sự sung mạnh của cây, còn cái đẹp, nét mỹ thuật nằm phần lớn ở bố cục, trình bày. Và điều này có qui định trong thang điểm chấm thi, không chỉ trong nước, mà trên toàn thế giới!
Cho nên bạn phải làm đẹp đôi chút chậu hoa vốn đã đẹp của bạn cho trở nên hoàn mỹ hơn, nếu không chậu hoa củ bạn chỉ là một khối hoa, núi bông chứ không phải là một tác phẩm nghệ thuật.
Đối với nhóm Cattleya, ngoài việc vệ sinh sạch sẽ chậu, móc, thân, lá, bạn còn 2 việc phải làm:
1. Bố cục hoa, sắp xếp hoa
Khi có nhiều hoa, chúng thường nằm lộn xộn. Bạn phải sắp xếp lại, sao cho các hoa cùng phơi bày vẻ đẹp về phía người nhìn.
a. Bạn dùng dây đồng hoặc dây bạc, dẻo, mềm, quấn vào cành hoa, hơi lỏng, để cố định cành hoa vào cọc ti tơ hay cọng kẽm của dây treo
b. Cũng dùng các dây kim loại ấy để quấn xoắn vào các cọng hoa
c. Nhẹ nhàng uốn cong các cọng hoa theo ý muốn, sao cho các hoa phơi bày vẻ đẹp về cùng một phía. Bố cục theo hàng ngang, theo hình tam giác cẩn thận, nhẹ tay khi quấn và uốn kẻo gãy hoa. Nên thực hiện khi hoa sắp nở hay mới nở ngày đầu, vào lúc sáng sớm khi mặt trời vừa lên hoặc lúc chiều tối, trước khi tưới nước.
2. Ép hoa, trải phẳng hoa
Tiêu chuẩn thẩm mỹ ở lan Cattleya là cánh hoa, lá đài phải phẳng nên bạn phải “ép” chúng, vì thường là cánh hoa, nhất là lá đài hay cong lệch về sau hoặc mép nhăn nheo. Việc ép cánh hoa, lá đài có thể thực hiện như sau:
a. Dụng cụ:
– Giấy nylon trong, không quá dày (sẽ nặng) không quá mỏng (thiếu độ cứng).
– Kéo cắt, Kẹp.
– Kim và cái bấm kim.
b. Cách làm:
– Cắt miếng nylon thành hình chữ nhật có chiều ngang lớn hơn bề ngang của bông hoa cỡ 1 – 2cm. Chiều dài gấp đôi chiều ngang. Cắt thêm một miếng nylon nhỏ bề ngang lớn hơn lá đài sau của hoa, bề dài gấp đôi chiều ngang lớn hơn lá đài sau của hoa, bề dài gấp đôi chiều dài của lá đài này (sẽ gấp đôi theo chiều ngang). Hoặc có chiều dài bằng lá đài nhưng chiều ngang gấp 3 chiều ngang của lá đài này (sẻ gấp đôi theo chiều dọc).
– Gập đôi miếng ny lon lớn thành hình vuông. Cắt vào trung tâm một đường rãnh theo 2 cạnh rời, không cắt từ mép gấp đôi, khoét rộng ở giữa, đủ rộng cho đáy môi hoa và cọng hoa lọt vào
– Mở đôi tấm nylon ra, lồng cái môi vào rãnh giữa của phiến nylon trước sao cho cái môi nằm ra trước. Gập đôi tấm nylon về phía sau, lồng lá đài sau theo đường xẻ ở nửa sau, sao cho nó nằm ra ngoài tấm nylon cùng với cọng hoa. Lúc này 2 lá đài bên, 2 cánh hoa được kẹp giữa tấm nylon.
– Dùng tay trải nhẹ cánh hoa, lá đài cho phẳng, dùng kim bấm để cố định các lá đài và cánh hoa vào giữa miếng nylon. Nhẹ tay kẻo bầm dập hoa. Dùng mảnh nylon nhỏ để ép lá đài sau. Dùng kim bấm để cố định vào tấm nylon lớn. Tuần tự căng trải tất cả các hoa. Môi hoa cũng được căng ra bằng sợi kẽm hay bông gòn. Cũng có thể dùng kẹp để thực hiện việc ép hoa
Cố định như vậy 1 – 2 ngày. Khi trưng bày thì tháo ra. Ta có bông hoa được bố cục tốt, không chòng chéo nhau, hoa trải phẳng, kín rất đẹp.